Keuzes bij de aanschaf van een laadpaal of wandlader

Ga je een wandlader of laadpaal kopen dan zal je een heel aantal keuzes moeten maken. Maar maak je de juiste keuze?

In dit artikel staan we bij alle mogelijk keuzes / functionaliteiten stil en behandelen we de eventuele voor- en nadelen van die keuzes.

Laadpaal of wandlader

Of je kiest voor een laadpaal of wandlader hangt af van de omstandigheden. Vooropgesteld, de één is niet beter dan de ander. Een wandlader is doorgaans goedkoper te installeren, omdat een laadpaal een paal nodig heeft (extra kosten) en een "fundering" waarop hij rust en zorgt dat hij stabiel staat (ook extra kosten). Vaak, maar niet altijd, zal de kabel van de meterkast naar de laadpaal langer zijn en graafwerk met zich meebrengen (extra kosten), terwijl een wandlader tegen een muur geschroefd kan worden. Daarbij kan de kabel vaak zonder (door de muur), of anders met beperkte graafwerkzaamheden aangebracht worden.

Een wandlader waarbij de voedingskabel "van onderen" ingevoerd wordt, staat wat minder netjes. Maar bij een wandlader kan vrijwel altijd de kabel ook "van achter / vanuit de muur" komen, dan zie je de kabel niet zitten, wel zo netjes.

Sta vooral bij het volgende even goed stil: bij een wandlader is de keuze waar hij tegen de muur gehangen wordt meestal beperkt. Vaak zie je ze naast de voordeur of op een penant van de garage. Denk eens in gedachte hoe de laadkabel vanaf die wandlader naar de EV loopt. Grote kans dat dit "in de loop" naar de deur zit, dus kans op struikelen.

Daarnaast, afhankelijk van het model wandlader heb je kans dat tijdens het laden (socket versie) of ná het laden de laadkabel "een uitstekend obstakel is richting het pad". Bedenk ook als je een oprit hebt waar twee auto's op kunnen staan, hoe de kabel zal lopen voor de EV vooraan het pad. Mogelijk dat de kabel dan te kort is.

Bij een laadpaal heb je, in principe, de vrijheid om hem daar te zetten waar hij het best uitkomt. De paal aan de andere kant van "de looproute" naar de voordeur, lijkt een handige keuze. Bij een oprit voor twee auto's lijkt een plaats in het midden prettig.

Vast laadsnoer of socket

Een EVSE (laadpunt) kan voorzien zijn van een vaste laadkabel of een socket. De voor- en nadelen van beiden hebben we beschreven in het artikel vaste laadkabel of socket?

Type 1 of type 2 laadstekker

In de beginjaren van de EV werden in Europa elektrische auto's geleverd met een type 1 stekker, dat is een stekker die ze o.a. in de VS gebruiken. Maar die stekker heeft in Europa zijn beperkingen. Daarom heeft Europa een andere laadstekker genormeerd. Dat noemen we de type 2 stekker. Alleen oude EV's hebben nog een type 1 stekker, alle andere een type 2 stekker.

Heb je nog een EV met een type 1 stekker, overweeg dan toch om een EVSE te kopen met een type 2 stekker en dan, zolang je die oudere EV hebt, te werken met een verloopstekker type 2 naar type 1. Mocht je een modernere EV kopen, dan heb je al de juiste stekker.

Enkel of driefase EVSE

Wanneer je een enkelfase aansluiting op het net hebt zal je denken dat je naar een 1-fase EVSE (laadpunt) moet zoeken. Niets is minder waar. Een driefase EVSE werkt ook perfect in combinatie met een enkelfase netaansluiting^[1]. Je gebruikt dan, voorlopig, één van de drie fases. Geen enkel probleem. Mocht je ooit overstappen op een driefase aansluiting vanwege bijvoorbeeld inductiekoken of een warmtepomp, dan is je EVSE er al klaar voor. Vergeet niet de EVSE nu al met een driefase kabel aan te sluiten, ondanks dat je op dit moment maar één fase gebruikt. Een nieuwe kabel aanleggen is zoveel duurder dan nu het verschil tussen een 1- en 3-fase kabel naar de EVSE. Ons advies, koop altijd een 3-fase model. De meeste modellen zijn trouwens 3-fase.

Laadvermogen: 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW of 22 kW / 16A of 32A?

Een EVSE is te koop waarbij de maximale laadstroom 16 Ampère is, of 32 Ampère. In combinatie met een 1-fase of 3-fase EVSE zijn dan de volgende maximale laadvermogens realiseerbaar: 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW of 22 kW.

We hebben een uitgebreid artikel geschreven hoe je de juiste keuze maakt voor het (maximale) laadvermogen of laadstroom. Dat artikel kan je hier vinden.

Loadbalancing

Loadbalancing, soms ook wel dynamic loadbalancing genoemd, zorgt er voor dat als de EV geladen wordt op hoog vermogen, terwijl ook nog apparaten ingeschakeld zijn in huis die veel vermogen vragen zoals een oven, waterkoker of inductieplaat, de hoofdzekering niet overbelast wordt en er uit klapt. Lees hier meer over in het artikel over loadbalancing. Weet dat niet iedere EVSE loadbalancing heeft, soms is het een optie, soms is het standaard.

Laden op zonne-energie

Heb je zonnepanelen, dan is het erg aantrekkelijk om het overschot aan zonne-energie te gebruiken om daarmee de accu van de EV te laden. Dat klinkt als iets heel simpels, dat is het ook, maar daar zitten heel wat mitsen en maren en onverwachte zaken aan vast. We hebben daar een zeer uitgebreid artikel over geschreven, maar we waarschuwen alvast, het is een lang maar waardevol artikel over het EV laden op zonne-energie.

Ook hier weer geldt: niet iedere EVSE ondersteund zonne-laden, zoals puur-pv laden of eco-pv laden, soms zijn dit opties.

Laag tarieg laden

Wanneer je niet (alleen maar) met zonne-energie kan laden, omdat je weinig zonne-energie overschot, of helemaal geen zonnepanelen hebt, of als je haast altijd in de avond en nacht moet laden, dan is het een prettige gedachte om de EV te laden in die uren dat de elektriciteitstarieven het goedkoopst zijn. Dat vereist dat je een dynamisch elektriciteitscontract hebt.

Niet iedere EVSE ondersteund "laag tarief laden", soms is het standaard, soms een optie en soms moet je een abonnement afsluiten. Afhankelijk van de implementatie zal het laadtijdstip lokaal gemaakt worden, of zal een derde partij die keuze op afstand maken en met OCPP krijgt de EVSE de opdracht om op bepaalde momenten het laden te starten en te stoppen.

Vooral als een derde partij dit doet, wat meestal geld kost, of sprake is van een koppelverkoop met een energiecontract, dan is de kans groot dat bepaalde functies / functionaliteiten van de EVSE vervallen of aangepast worden.

Zo kan het mogelijk zijn dat zonne-laden dán ineens niet meer mogelijk is, of dat loadbalancing "via de cloud" verloopt. Zaken om goed over na te denken en goed uit te zoeken wat de keuze laden met dynamische tarieven voor consequenties heeft. Want als het internet er uit ligt, dan zal het laden niet plaatsvinden en zal mogelijk loadbalancing niet werken. Tip: zoek in forums naar ervaringen van andere gebruikers.

Laadplanning

Laden met zonne-energie is natuurlijk prachtig, maar soms schijnt de zon niet fel genoeg en dan zal de EV niet geheel geladen worden. Als je de volgende dag een bepaalde afstand moet afleggen met de EV, dan wil je dat, wat er ook gebeurd, de accu in de ochtend voldoende geladen is.

Het is heel prettig als de EVSE een laadplanning ondersteund, daarmee bedoelen we dat je kan instellen hoeveel kWh geladen moet zijn voor welk tijdstip, wat er ook gebeurd.

RFID

Een EVSE kan voorzien zijn van een RFID lezer (paslezer). Je houdt een kaartje voor de EVSE en daarmee identificeer je wie je bent. Daarmee kan bijvoorbeeld voorkomen worden dan onbevoegde je laadpunt gebruiken. De fabrikant van de EVSE levert in dat geval (meestal) één pas mee. Vaak, maar dat moet je uitzoeken, kan vrijwel ieder pasje "gekoppeld" worden, bijvoorbeeld een bankpas, een credit card, een toegangspas van de zaak, van de bibliotheek, de sportschool of wat voor pas ook met een RFID. Bij zakelijk gebruik van de EVSE is dit prettig en soms verplicht.

Het gebruik van een RFID kan ook gebruikt worden als teken "ga nu maar laden" en heeft het pasje verder geen functie, maar het kan ook gecombineerd worden met een backoffice. Een alternatief is de Plug & Charge functie, zie later.

Een RFID kan ook zorgen dat als je meerdere pasjes gebruikt, vanwege meerdere EV's, dat de laadsessie (datum/tijdstip/kWh-verbruik) netjes in een overzicht verschijnen (per pas) en je dit meestal kan downloaden als een CSV bestand.

OCPP

OCPP, voluit Open Charge Point Protocol, is een opensource protocol om de EVSE op afstand te beheren. Het bekendste voorbeeld van dit beheer is bij zakelijk gebruik van de EVSE. Zodra je een RFID (pasje) langs de paal haalt start het laden (dat is dan een optie, het kan ook later). Het tijdstip dat het laden start en stopt en hoeveel energie is gebruikt, wordt met OCPP naar een tussenpartij gestuurd (de backoffice) en die kan een factuur sturen naar je werkgever, of wie dan ook die van je laadpunt gebruik heeft gemaakt (althans, als je het laadpunt "openbaar" hebt gemaakt en zichtbaar is op een "laadkaart"). Meer informatie te is te vinden in het artikel over het OCPP protocol.

Zakelijk gebruik / backoffice

Wil je het gebruik van de EVSE zakelijk gebruiken, dat de kosten van het thuisladen automatisch doorbelast wordt aan de werkgever dan is het een optie om gebruik te maken van een backoffice. De EVSE van jouw keuze moet dat wel ondersteunen doordat hij OCPP ondersteund. Het voordeel van een backoffice is dat de werkgever iedere maand één factuur ontvangt en jij hoeft niets te doen. Meer informatie in het artikel over de backoffice.

Je werkgever kan je ook vragen om foto's te maken en in te leveren als bewijs van het elektriciteitsverbruik. In dat geval is een wandlader met ingebouwde en nauwkeurige MID meter heel prettig.

ERE certificaten

Geld verdienen door je EV te laden, het lijkt vreemd, maar het is echt waar. Door het laden van de kWh'en die je in de accu van de EV stopt onomstotelijk vast te leggen, kan je via een tussenpartij geld ontvangen voor iedere kWh. Zo'n 10 cent ontvangen voor iedere geladen kWh. Meer hierover in het artikel over ERE certificaten. De vereiste is dat EVSE voorzien moet zijn van een ingebouwde MID meter. En je raad het al, niet iedere EVSE heeft zo'n MID meter. Meestal zitten ze in de zakelijke, dus wat duurdere modellen. Reken uit of de extra investering voor de MID meter zich wel terugverdient. Een voorbeeld: stel je laad 2000 kWh per jaar dan kan je zo'n 200 euro ontvangen voor je ERE certificaten. Als de EVSE met MID-meter 300 euro duurder is, dan kan je hem binnen 1,5 jaar terugverdien.

MID meter

Een MID meter registreert op een onomstotelijke manier het aantal geladen kWh'en. Met die meter is niet te sjoemelen, vandaar dat deze gevraagd kan worden door een werkgever om deze te gebruiken. De belastingdienst vereist de MID-meter als overtuigend bewijs (nog) niet. Wel is deze voorwaardelijk bij de handel in ERE-certificaten.

Zo'n MID meter kan je in de meterkast laten plaatsen, maar vaak accepteren derde partijen / je werkgever de MID meter alleen als deze "in" de EVSE gebouwd is.

Sommige EVSE's hebben wél een ingebouwde MID-meter, andere niet.

DC lekstroombeveiliging

Het verhaal van de DC lekstroombeveiliging is heel technisch verhaal, dat laten we nu achterwege en houden we het even praktisch. Een EVSE had vroeger altijd een speciale en vooral hele dure aardlekschakelaar van het type "B" nodig. Vrijwel alle moderne EVSE's hebben een DC-lekstroomdetectie ingebouwd en dáárom kan volstaan worden met een "normale" en goedkope aardlekschakelaar type "A".

Controleer of de EVSE die je wil aanschaffen DC-lekstroom detectie heeft, zoniet, dan moet je toch die dure aardlekschakelaar aanschaffen. In de specificaties moet je zoeken naar termen als "6 mA milliampère gelijkstroom beveiliging, "DC-detectie" of "DC lekstroomdetectie".

display, app of webinterface

Een EVSE moet je kunnen configureren, om bijvoorbeeld de maximale laadstroom, de laadmodus of de starttijd te kunnen instellen. Bij velen doe je dit met een app op je telefoon, bij andere via een webinterface (dus een webpagina) en andere is er een display met knopjes.

Plug & charge

Wil je het simpel houden, dan bieden de meeste EVSE's "plug & charge" aan. Je steekt de laadstekker in de EV, en hij start direct met laden. Vindt je dat prettig, controleer of de EVSE deze functionaliteit heeft.

Standby gebruik

Een EVSE staat constant aan. In die EVSE zit een klein computertje, die heeft wat elektriciteit nodig, de vraag is, hoeveel verbruikt de EVSE als hij niet in gebruik is? Het sluipverbruik verschilt per EVSE, als je op de kleintjes let, dan moet je hier aandacht aan besteden.

Verlichting

Veel EVSE's hebben een nog al intense verlichting met een LED of LED's of verlicht display. Sommige vinden dit geweldig, anderen vinden het verschrikkelijk. Controleer of je de (display) verlichting kan dimmen of uit kan schakelen.

Lokaal of cloud

De EVSE heeft mogelijk een aantal intelligente functies zoals loadbalancing, zonne-laden en laag tarief laden. De vraag is of dat soort functies lokaal in de EVSE worden afgehandeld of dat het "via de cloud" gaat. Als het lokaal zit, blijft het dan werken als jouw LAN nog wel werkt maar het internet er uit ligt? Als het via de cloud gaat dan weet je nu al dat als er een internetstoring is, of een storing in de cloud, of nog erger, bij faillissement, jouw EVSE het niet meer doet.

Local API

Ben je een beetje handig met IT, dan wil je mogelijk de EVSE vanuit een computertje aansturen, bijvoorbeeld met Node Red, EVCC, Homeassistant of Homey, of wil je wat zelf programmeren. Daarmee kan je functies mogelijk maken op de EVSE die de fabrikant niet, beperkt, of niet zoals jij dit wil, geïmplementeerd heeft.

Om dit mogelijk te maken heb je "directe toegang" nodig en de vraag is of de EVSE dit ondersteund. Kan dat met local api's / MODBUS en controleer dan of er geen "cap" op zit (het maximum aantal call's per tijdseenheid). Sommige EVSE's bieden wel API's maar dan via de cloud, dat vinden wij minder fraai.