Verschil aardlekschakelaar (ALS) en aardlekautomaat

foto van een aardlekautomaat (fabrikaat hager)
aardlekautomaat B16, 30 mA, type A

Het verschil tussen een aardlekschakelaar en een aardlekautomaat is dat een aardlekautomaat een combinatie is van een aardlekschakelaar en een installatieautomaat.

Mogelijk dat je het dan nog niet begrijpt, lees dan hieronder even door, daar leggen we het piekfijn uit.

Introductie

Wil je het verschil begrijpen tussen een aardlekschakelaar en een aardlekautomaat, dan moet je eerst het weten wat een aardlekschakelaar en een installatieautomaat is, daarom eerst, heel in het kort eerst die twee onderwerpen.

Aardlekschakelaar

Een aardlekschakelaar, is, heel in het kort (en kort door de bocht), een soort "zekering" die de stroom onderbreekt zodra iets met de elektrische veiligheid mis is. Als je bijvoorbeeld met je vingers een draad aanraakt die onder 230 Volt wisselspanning staat.

Het primaire doel van de aardlekschakelaar is "persoonlijke veiligheid" en het voorkomen van de gevolgen als een mens of dier in aanraking komt met 230 Volt.

Installatieautomaat

Een installatieautomaat, ook wel kort "automaat" genoemd, is wat door velen een "zekering" wordt genoemd. Hij onderbreekt de stroom bij een kortsluiting of overbelasting. Overbelasting is als meerdere apparaten tegelijkertijd ingeschakeld worden die bij elkaar té veel stroom trekken waardoor de bekabeling oververhit zou raken. Kortsluiting kan je zien als een zeer kortdurende maar héle sterke overbelasting.

Het primaire doel van een installatieautomaat is "bescherming van de elektrische bedrading" en het voorkomen van brand.

Aardlekautomaat

Een aardlekautomaat is een combinatie van een aardlekschakelaar en een installatieautomaat. Hij onderbreekt de stroom in geval van:

  • mens of dier in aanraking komt met elektriciteit
  • kortsluiting
  • overbelasting

Uitvoeringen aardlekautomaat

De aardlekautomaat is verkrijgbaar met de volgende eigenschappen:

  • aantal fases: enkelfase of driefase
  • nominale stroom: bijvoorbeeld 10 Ampère of 16 Ampère, "de zekeringwaarde"
  • uitschakelkarakteristiek automaat gedeelte: type B, C of D
  • lekstroomdetectie: 30 mA, 100 mA, 300 mA
  • type aardlekbeveiliging: type A of type B
  • aantal geschakelde polen: 1, 2, 3 of 4

Aantal fases

Aardlekautomaten zijn verkrijgbaar voor enkelfase installaties of driefase installaties. Heb je een enkelfase netaansluiting, bijvoorbeeld 1x40A, dan zal je alleen enkelfase aardlekautomaten gebruiken in de groepenkast.

Heb je een driefase netaansluiting, bijvoorbeeld 3x25A of 3x35A, dan zal je minimaal één maar meestal twee of meerdere driefase aardlekautomaten gebruiken. Het is ook mogelijk dat iedere elektriciteitsgroep voorzien is van een aardlekautomaat. Dit heeft als voordeel dat als een aardlekautomaat uitschakelt vanwege een kleine aardlek, alleen dié groep uitvalt en niet meerdere. Zo'n aardlekautomaat zal doorgaans 16A, 30mA zijn.

Nominale stroom (zekeringwaarde)

De nominale stroom van een aardlekautomaat is een technische term die door leken de "zekeringwaarde" wordt genoemd. Zo kan een aardlekautomaat kopen met een nominale stroom van 16A, zestien Ampère, en in de volksmond wordt dit een zekeringwaarde van 16 Ampère genoemd. Bij (flink) grotere stromen dan 16 Ampère zal de aardlekautomaat uitschakelen. Bij welke stroom dat is en hoe snel dat uitschakelen gaat wordt bepaald door de uitschakelkarakteristiek. Verdiepingsstof over de nominale stroom tref je hier aan.

Uitschakelkarakteristiek

Een installatieautomaat kan geleverd worden met een bepaalde uitschakelkarakteristiek. De bekendste zijn type B, C en D waarbij in woningen vrijwel altijd het type B gebruikt wordt. Verdiepingsstof over deze karakteristiek tref je hier aan.

Type A of type B aardlekautomaat

Aardlekautomaten zijn te koop als "type A aardlekautomaat" en "type B aardlekautomaat". In het artikel over de aardlekschakelaar gaan we nader in op het verschil tussen dit type A en type B.

Aantal geschakelde polen

Een enkelfase aardlekautomaat is verkrijgbaar met 1-pool en met 2-polen. In Nederland is de versie die twee polen onderbreekt verplicht (1 fase + 1 nul).

Een driefase aardlekautomaat is verkrijgbaar met 3-polen of 4-polen. In Nederland is de versie die vier polen onderbreekt verplicht (3 fasen + 1 nul).

Verdiepingsstof over het aantal geschakelde polen tref je hier aan.

Verwarring type B

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen is één van de eigenschappen van een aardlekautomaat de uitschakelkarakteristiek, meestal wordt het type B gebruikt. Dit type slaat op het "automaat" gedeelte (noem het zekering gedeelte). Maar de verwarring kan ontstaan doordat de aardlekautomaat verkocht wordt in de uitvoering type A en type B. In dat geval wordt gedoeld op het aardlekschakelaargedeelte, dat als type A of type B kan functioneren.

Type A is dan gebruikelijk en type B wordt bijvoorbeeld toegepast bij een laadpaal.

Je zal begrijpen dat verwarring kan ontstaan als men het heeft over een type B aardlekautomaat. Bedoeld men het type uitschakelkarakteristiek (B, C of D) of bedoeld men het type aardlekautomaat (type A of type B)? Goed opletten dus.

close-up foto van dat gedeelte van de aardlekautomaat waar B16 en ergens anders A te zien is
B16 en type A aardlekautomaat

De uitschakelkarakteristiek is op de voorzijde van de aardlekautomaat vermeldt bij de nominale stroom. Zie je vermeld B16, dan betreft het de nominale stroom (zekeringwaarde) van 16 Ampère en de B die er voor staat refereert aan de B-uitschakelkarakteristiek.

Apart zie je een "A" of "B" vermeldt staan en dat betreft het type aardlekschakelgedeelte.

Testknop

De aardlekautomaat heeft altijd een testknop, het is immers ook een aardlekschakelaar en die moeten voorzien zijn van een testknop. Druk je op die knop dan simuleer je een "aardlek" en moet de aardlekautomaat uitschakelen.

Bedenk dat deze testknop niet voor 100% de zekerheid geeft of de aardlekautomaat in de praktijk ook daadwerkelijk je die veiligheid biedt die je er van verwacht. Hoe dat zit beschrijven we in het artikel over de aardlekschakelaar.

Verder lezen

Dit artikel maakt deel uit van een artikelenreeks waarbij we de vele aspecten van elektriciteit bespreken.


publicatie: 20250420

aanpassing/controle: 20250420

Foutje of aanvulling? Stuur ons een reactie