Wat is een grannycharger en waarom heet hij zo?

Een grannycharger, ook wel grannylader genoemd, is een goedkope, eenvoudige, draagbare dus mee te nemen lader voor een EV.

De term grannycharger is ontstaan/bedacht omdat het laden meestal niet zo snel gaat, bij oma (granny) gaat het ook allemaal niet meer zo snel, snappie?

Introductie

Bij een nieuwe EV wordt soms een grannycharger standaard meegeleverd die je "in geval van nood" kan gebruiken. Als je weggaat kan je op plaats van bestemming de EV nog "een beetje" opladen bij een normaal stopcontact.

De grannycharger is namelijk standaard uitgevoerd met een Schuko steker, dat is de normale randaarde stekker (NL) of stekker met penaarde (BE). De Schuko stekker wordt overigens in vele landen van Europ gebruikt. Als je en grannylader koopt (met Schuko stekker), dan kan je daarmee in heel Europa laden, behalve in Denemarken, Zwitserland, Wit Rusland, en delen van Italie / Slowakije.

Voordelen en nadelen van een grannycharger

• zeer goedkoop in aanschaf (vanaf zo'n 150 euro)
• met de Schuko variant kan je overal in Europa waar een stopcontact je EV laden
• buitenstopcontact of anders moet kabel via deur/raam/garagedeur/brievenbus naar binnen
• zakelijk gebruik (betaling door werkgever) niet (echt goed) mogelijk door afwezigheid van MID-meter of backoffice functionaliteit
• geen ERE-certificaten, vanwege afwezigheid MID kWu meter
• 230 Volt stopcontact wordt mogelijk erg warm en daarom moet je met lagere laadstroom laden
• geen zonne-energie laadfunctie, tenzij je zelf de zon in de gaten houdt en de lader aan/uit schakelt
• geen loadbalancing functie (mogelijk overbelasting van een groep of netaansluiting)
• geen goedkoop laden functie i.c.m. dynamische elektriciteitscontract
• meestal wel een instelbare starttijd mogelijk, maar geen eindtijd

Hoe werkt het?

De grannylader bestaat uit een "doosje" waarin de elektronica zit die het laadproces begeleid. Aan dat doosje zitten twee snoeren. Het ene snoer heeft aan het einde een Schuko stekker, die steek je in een willekeurig 230 Volt geaard stopcontact.

De andere snoer heeft aan het einde een type 2 stekker, die steek je in de EV. In principe kan het laden dan meteen starten. Soms moet je nog op een knopje drukken of de gewenste laadstroom instellen.

Niet geschikt voor dagelijks gebruik?

Mogelijk hebben we je wat angstig gemaakt met bovenstaande waarschuwing. Is het dan zo gevaarlijk, kan je een grannycharger echt niet dagelijks gebruiken?

We stellen veiligheid op nummer één. Daarom geven we deze waarschuwing. Als je de mogelijk gevaren kent en je laadgedrag aanpast op de situatie, dan is een grannycharger natuurlijk bruikbaar voor dagelijks gebruik.

Aarding

Een grannycharger zal, in principe, niet werken als deze gebruikt wordt met een stopcontact zonder aarding.

Laadsnelheid

Een grannycharger is niet echt bedoeld / ontwikkeld om deze dagelijks te gebruiken, maar technisch kan dat wel (de grannycharger zelf is niet het probleem, maar de Schuko stekker). De grannycharger die soms bij een EV geleverd wordt zal soms maar op één stroomsterkte werken, bijvoorbeeld 10 Ampère (dus 2,3 kW).

Bij de meeste grannychargers kan je de laadsnelheid instellen, denk dan aan waarden van 6, 8, 10, 13 en 16 Ampère. Wanneer je de granny charger voor het eerst gaat gebruiken, start dan eerst met een lage laadstroom als dit instelbaar is. Bijvoorbeeld 8 Ampère. Voel dan gedurende het eerste uur of de stekker van het 230 Volt stopcontact (de zogenaamde Schuko stekker) niet warm wordt.

Als de stekker relatief koel blijft, dan kan je een hogere laadsnelheid proberen, bijvoorbeeld 10 Ampère. Controleer ook dan de temperatuur van de 230 Volt stekker (dus niet de laadstekker in de EV). Als deze na een uurtje nog steeds niet echt warm wordt, dan kan je overwegen een nog hogere laadstroom in te stellen.

Zoals we al eerder schreven, de 230 Volt stekker kan behoorlijk warm worden. Een beetje warm is "okay" maar het moet niet warmer dan handwarm worden.

Realiseer dat de temperatuurstijging afhankelijk is van het stopcontact dat je gebruikt. Zo kan het ene stopcontact in je woning zorgen voor dat de stekker wél erg warm wordt, terwijl een ander stopcontact de warmte ontwikkeling een stuk minder is. Dit verschil kan ontstaan doordat het installatiedraad (fase en nul) minder goed contact maken vanwege een slechte installatie, vanwege corrosie, vuil, los gaan zitten van een bout die de draad moet klemmen of een mindere kwaliteit wandcontactdoos.

Zeker als je "niet thuis" een granny charger gebruikt (want dan gebruik je een ander nog niet door jou uitgetest stopcontact), hou dan zeker het eerste uur de temperatuur van de 230 Volt stekker goed in de gaten.

Bedenk dat het vervangen van een geaard stopcontact "voor een goed A-merk" het probleem van de opwarming niet zal oplossen. Een stopcontact zoals je deze in woningen aantreft kunnen wel 16 Ampère leveren, maar niet voor langdurige gebruik.

Let er op dat sommige grannychargers een minimale laadstroom hebben van 8 Ampère, terwijl andere modellen beginnen bij 6 Ampère. Die "start bij" 6A versie kan de voorkeur hebben, zeker als je ook met minder zonne-energie wil laden.

Grannycharger en laden met zonne-energie

Wandladers en laadpalen hebben (meestal) de functionaliteit puur zonne-energie laden of eco-pv laden. Een grannycharger heeft dit niet. Hij heeft niet de intelligentie om te wachten met laden tot voldoende zonne-energie beschikbaar is.

Toch kan je, met wat moeite, de EV laden met je zonnepanelen. Zo kan je simpelweg wachten tot voldoende zonne-energie beschikbaar is, lees: dat je voldoende elektriciteit teruglevert aan het net. Wil je puur op zonne-energie laden, dan moet je wachten tot je 6 Ampère, dat is 6 Ampère x 230 Volt = 1380 Watt teruglevert aan het net. Want zes Ampère is voor alle auto's de minimale / laagste laadsnelheid (sommige EV's zelfs 8A). Op dat moment start je op je grannycharger het laden. Als een wolk of wolkenpartij voor de zon trekt, dan is dat jammer, je kan namelijk niet (ons in ieder geval niet bekend) de grannycharger constant op afstand uit/aan schakelen.

Een alternatief is een starttijd op te geven. Afhankelijk van de oriëntatie van de zonnepanelen weet je uit ervaring wanneer je flink wat zonne-energie over hebt en teruglevert. Stel dat is vanaf 11u in de ochtend. Dan stel je op de grannycharger in dat hij vanaf 11u moet gaan laden. De kans dat de EV met een (groot) deel zonne-energie wordt geladen is dan aanwezig, maar geen garanties.

Muurbeugel

Een grannycharger ligt meestal op de vloer/straat te zwerven. Dat is natuurlijk minder fraai. Sommige fabrikanten kunnen een muurbeugel leveren, dat is wel zo netjes áls je de grannycharger als dagelijkse EV lader gebruikt.

Schuko en CEE versie

De grannycharger is in twee basisuitvoeringen te koop. De bekendste en meest verkochte/geleverde is de versie met een Schuko stekker, die kan je in ieder stopcontact steken. Maar zo'n stopcontact heeft zo zijn beperkingen zoals we hiervoor schreven.

Kies je voor een grannycharger als dé laadaansluiting voor je EV, overweeg dan om een versie aan te schaffen met een CEE stekker.

Een CEE stekker is wél geschikt voor het continue leveren van grote stromen zoals 16 of zelfs 32 Ampère. Je hebt CEE stekkers geschikt voor 1-fase 230 Volt (blauwe CEE stekker), en voor 3-fase 400 Volt (rode CEE stekker).

Tevens zijn de CEE stekkers in een uitvoering voor maximaal 16 Ampère, die hebben een diameter van 50 mm, of een versie voor maximaal 32 Ampère, die heeft een diameter van 70 mm. CEE stekkers zijn in nog grotere stroomsterkte verkrijgbaar, maar dat is hier niet relevant.

Voor gebruik bij een grannycharger kan je overwegen om een CEE contactdoos te (laten) installeren:

• maximaal 16A (max 3,4 kW) enkelfase (3-polig/blauw/50 mm)
• maximaal 32A (max 7,8 kW) enkelfase (3-polig/blauw/70 mm)
• maximaal 16A (max 11 kW) driefase (5-polig/rood/56 mm)
• maximaal 32A (max 22 kW) driefase (5-polig/rood/63 mm)

Het gebruik van een enkelfase 16A variant kan aangesloten worden op iedere groepenkast, ook als je driefase netaansluiting hebt.

Het gebruik van een driefase 16A variant kan alleen aangesloten worden als je een driefase netaansluiting hebt, bijvoorbeeld 3x25A netaansluiting.

Het gebruik van een enkelfase 32A variant kan aangesloten worden op iedere groepenkast met een enkelfase netaansluiting. Heb je een driefase netaansluiting, doorgaans 3x25A, dan moet je de laadstroom beperken tot 32A.

Het gebruik van een driefase 32A variant vereist dat je een netaansluiting hebt van minimaal 3x35A (en dat is erg kostbaar in NL).

Let op bij driefase grannychargers: in België zijn driefase aansluitingen in een zogenaamde "driehoek of delta" aansluiting (230 Volt) redelijk gangbaar, terwijl een "ster" aansluiting (400 Volt) gebruikelijk(er) is. Vraag na of de grannycharger ook geschikt is voor een driefase delta aansluiting.

Waarschuwing: overbelasting groepenkast

Gebruik je een grannycharger met een relatief hoge laadstroom, bijvoorbeeld 13 of 16A, dan bestaat de mogelijkheid dat als je nog andere "zware belasters" inschakelt, zoals een elektrische boiler, waterkoker, inductiekookplaat, warmtepomp, airco, hakselaar of lasapparaat, en dat de totale stroom die de apparaten gezamenlijk uit het net trekken, hoger wordt dan je netaansluiting. In dat geval kán de zekering / automaat van de netbeheerder "er uit klappen". Is dat een smeltzekering, dan moet de netbeheerder die vervangen en doorgaans zijn daar kosten aan verbonden. Betreft het een automaat, dan kan je deze zelf weer "resetten".

Wat we willen zeggen is dit: een grannycharger heeft geen "loadbalancer" functie zoals wandladers en laadpalen dit wel kennen. Je moet dus zelf in de gaten houden of je niet met het laden van je EV de netaansluiting of een bepaalde groep overbelast.

Waarschuwing: gebruik geen verlengsnoer, verdeeldoos of kabelhaspel bij Schuko stekker

We raden ten sterkste af om de 230 Volt zijde te gebruiken met een 230 Volt verlengsnoer, een verlengsnoer met verdeeldoos of kabelhaspel. De meeste 230 Volt verlengsnoeren/kabelhaspels zijn niet bruikbaar voor laden met grote(re) stromen (omdat ze vaak uitgevoerd zijn met aders van 1,5 mm² terwijl minimaal 2,5 mm² noodzakelijk is). Daarnaast is de contrastekker van het verlengsnoer mogelijk iet waterdicht dus niet geschikt voor buiten.

Daarnaast is in de 230 Volt stekker van de grannycharger een temperatuursensor opgenomen, die meet continue of de stekker niet te warm wordt en schakelt het laden dan eventueel uit. Zou je een verlengsnoer gebruiken, dan mis je deze temperatuurmeting in de stekker die in het stopcontact gaat in de woning. Als dié warm wordt, zal de grannycharger dit niet detecteren en het laadproces uitschakelen. Daarom het sterke advies om geen 230 Volt verlengsnoer te gebruiken.

Compabiliteit met EV

De kans is klein, maar sommige grannychargers werken niet met bepaalde EV modellen. Vraag voor de koop of het model van je keuze samenwerkt met jouw EV.

Aandachtspunten bij aanschaf

• Schuko of CEE versie?
• lengte laadkabel tussen grannycharger en EV
• is de laadstekker een type 2 (of oude type 1)
• laadstroom instelbaar?
• is laadstroom aanpasbaar tijdens het laden (of moet je het laadproces stoppen -laadstekker uit/in- en opnieuw starten)?
• minimale laadstroom 6A of 8A?
• starttijd instelbaar?
• is gebruik van een app verplicht of kan je ook simpel op knopje drukken om laadproces te starten?
• is registratie met aanmaken van account verplicht?
• kan de app gebruikt worden zonder internet?
• werkt hij via de cloud?
• muurhouder beschikbaar?
• opbergtas standaard of later aan te schaffen?
• wordt per laadsessie getoond hoeveel kWu reeds geladen is (op display of in de app)?