Noodstroomvoorziening met een balkoncentrale met backupaansluiting

In dit artikel bespreken we een noodstroomvoorziening met een balkoncentrale (een vorm van een thuisbatterij). Want sommige balkoncentrales hebben een backupaansluiting en daar kan je handig gebruik van maken. In dit artikel bespreken we waar je op moet letten, wat je er van kan verwachten en de voor- en nadelen.

Introductie

Deze noodstroomvoorziening is gebaseerd op een balkoncentrale. Als je niet bekend bent met het fenomeen balkoncentrale, een vorm van een thuisbatterij, lees dan eerste het artikel dat we over de balkoncentrale schreven.

Een balkoncentrale is een thuisbatterij, maar heeft de mogelijkheid om daar rechtstreeks zonnepanelen op aan te sluiten, en dat is bij een noodstroomoplossing een groot voordeel. Dat je deze noodstroomvoorziening dagelijks ook nog kan gebruiken als thuisbatterij is natuurlijk een heel groot voordeel. Maar helaas, het is niet alleen goud wat hier blinkt.

Voor- en nadelen

• simpele oplossing
• stil en schoon
• handig, je kan het voordeel van de thuisbatterij combineren met een noodstroomvoorziening
• de zonnepanelen kunnen, in potentie, ieder dag de accu opladen en zorgen voor noodstroom
• vermogen doorgaans beperkt tot circa 1000-2000 Watt
• accucapaciteit kan een beperking zijn voor de autonomietijd
• acculading op het moment dat de stroom uitvalt kan erg laag zijn
• geen automatische omschakeling naar noodstroom, maar wel makkelijk: backupaansluiting inschakelen, 230 Volt stekker er in en je hebt elektriciteit.

Autonomietijd

De autonomietijd van deze noodstroomoplossing wordt primair bepaald door de accucapaciteit van de balkoncentrale. Die capaciteit wordt uitgedrukt in kWh. Hoe meer kWh accucapaciteit de balkoncentrale bevat, hoe langer je een stroomstoring kan overbruggen. Maar het ligt natuurlijk ook aan het opgenomen vermogen, of het energieverbruik van de aangesloten apparaten.

We zullen een voorbeeld geven. Stel dat je de vriezer en koelkast tijdens een stroomstoring van elektriciteit wil blijven voorzien, dan kan je in deze lijst vinden dat die samen circa 0,7 kWh elektrische energie per dag verbruiken. Wanneer je balkoncentrale een accucapaciteit heeft van bijvoorbeeld 1 kWh, dan kan je daarmee dus 1 kWh / 0,7 kWh/dag = 1,4 dag (34 uur) overbruggen. Dat is best een flinke tijd.

Maar nu komt er een kleine domper in dit verhaal. De vraag is, zal de accu van je balkoncentrale op het moment dat de netspanning wegvalt, wel voor 100% geladen zijn? Grote kans van niet. Een balkoncentrale gebruik je als thuisbatterij en daarbij zal je de zonne-energie die je overdag over hebt in de accu laden en in de avond en nacht gebruik je de energie uit de accu en op het eind van de nacht is de accu waarschijnlijk helemaal leeg.

Valt om acht uur in de ochtend de netspanning weg, dan heb je pech. Want grote kans dat de accu vrijwel leeg is.

Bij sommige balkoncentrales kan je instellen tot hoever de accu ontladen mag worden. Als je dit instelt op 70%, dan zal te allen tijde voor noodgevallen altijd nog 30% accucapaciteit beschikbaar zijn.

Op het moment dat zich een stroomstoring voordoet kan je die instelling van 70% maximale ontlading (of welke waarde die je gekozen hebt), aanpassen naar bijvoorbeeld 95%.

Een pessimist zou deze noodstroomoplossing wegzetten als "wat heb ik aan een noodstroomoplossing als deze niet altijd voor de volle 100% bruikbaar is?". Een optimist kijkt weer heel anders aan tegen deze situatie en ziet geen beperkingen maar mogelijkheden. Die denkt, als in de ochtend het zonnetje gaat schijnen, en dat doet het altijd bij een optimist, dan wordt de accu geladen en kan je daar direct gebruik van maken.

Daarnaast, en dat is hét grote voordeel van deze noodstroomvoorziening, iedere dag kan de accu opnieuw geladen worden en staat je elektrische energie ter beschikking, zonder dat je brandstof hoeft te kopen zoals bij een aggregaat of brandstofcel.

Hoewel voor een kortdurende stroomstoring deze oplossing goede diensten kan bewijzen, is deze noodstroomoplossing vooral een hele goede keuze als je hem koopt met de gedachten om een zeer langdurige crisis te kunnen overbruggen. We moeten wel de kanttekening maken dat zonnepanelen in de maanden november t/m februari vrijwel geen energie leveren. Als je ook dan van noodstroom gebruik wil maken zal je om moeten zien naar bijvoorbeeld een aggregaat of brandstofcel.

Als je een balkoncentrale koopt met de gedachte om hem niet alleen als thuisbatterij in te zetten, maar ook als noodstroomoplossing, dan adviseren we je sterk om voldoende accucapaciteit ter beschikking te hebben. Vaak kan je bij een balkoncentrale die accucapaciteit flink uitbreiden. Liever een accucapaciteit van 5 kWh dan die van 1 kWh.

Hoe snel wordt de accu van de balkoncentrale geladen door het zonnepaneel of zonnepanelen?

Over het algemeen zal een balkoncentrale zodanige specificaties hebben voor het aansluiten van zonnepanelen, dat de accu in een dag geladen kan zijn. Maar dan moet het zonnetje wel schijnen. We hadden al geschreven, in de winterperiode is de hoeveelheid zonne-instraling bedroevend laag. Hou rekening met circa 10% van de energie die de zonnepanelen in de zomerperiode kunnen leveren.

Het kiezen van de juiste zonnepanelen zal vooral bij deze noodstroomoplossing belangrijk zijn. Je wilt dat de zonnepanelen net onder het maximum liggen wat toegelaten om aan te sluiten op de balkoncentrale.

Mogelijke beperkingen van de backupaansluiting

De backupaansluiting van een balkoncentrale levert 230 Volt wisselspanning, maar het vermogen dat hij kan leveren is altijd beperkt. Gangbare waarden zijn 800, 1200 of 2500 Watt. Stel dat het maximum vermogen 800 Watt zou zijn, dan kan je niet een kopje koffie zetten, want zo'n apparaat heeft een groter opgenomen vermogen dan 800 Watt. Dus dat kan een beperking zijn.

Daarnaast speelt mogelijk het fenomeen aanloopstroom een rol. Bij sommige apparaten, vooral die een elektromotor bevatten zoals een koelkast een vriezer (de compressor wordt aangedreven door een elektromotor) is het opgenomen vermogen beperkt, bijvoorbeeld 80 Watt, maar is de aanloopstroom voor een korte duur wellicht groter dan 800 Watt. De vraag is of de balkoncentrale zo'n aanloopstroom kan ondersteunen. Zo niet, dan zal de koelkast of vriezer niet starten.

Helaas zal je vrijwel tevergeefs bij de specificaties van een balkoncentrale de maximale aanloopstroom terugvinden. Dus dat is een beetje een gok. Wat we wel kunnen vertellen is dat hoe groter het maximaal te leveren vermogen is op de backupaansluiting, hoe beter deze om kan gaan met aanloopstromen. Dus 1200 is beter dan 800 Watt. Het ligt in de lijn der verwachting dat een backupaansluiting die 1200 Watt kan leveren, geen problemen zal hebben met een koelkast en een vriezer. Maar garanties kunnen we niet geven.

Geluid

Een balkonaccu maakt doorgaans niet veel geluid tenzij je hem zwaar belast. Dus dat hij een vermogen moet leveren dat dicht in de buurt van het maximum ligt. Dan zal doorgaans een ventilator van zich laten horen.

Noodstroom activeren

Wanneer de netspanning uitvalt ga je naar de balkonaccu. Daarop zit een knopje waarmee de backupaansluiting kan activeren. Die backupaansluiting is een 230 Volt randaarde stopcontact (of meerdere). Op het moment dat je de backupaansluiting hebt geactiveerd zal deze 230 Volt gaan leveren, en niet eerder. De reden is dat als je dit altijd aan laat staan is dat het standby laten staan van deze functie energie kost en onnodig de accu zal ontladen.

Vervolgens steek je een verlengsnoer met een stekkerblok in die backupaansluiting. Ga vervolgens met andere verlengsnoeren vanuit dit stekkerblok naar de apparaten die je ook van elektriciteit wil voorzien. Sluit de apparaten één voor één aan en niet tegelijkertijd vanwege een mogelijke te grote aanloopstroom.

Welke apparaten je aansluit zal een afweging zijn van kosten en baten. Want dat je keuzes moet maken, dat is wel duidelijk. De accu heeft niet heel veel capaciteit. Een taart bakken in de oven is er niet bij. Maar zaken als een laptop, koelkast, vriezer zijn apparaten die relatief weinig energie verbruiken.

Raadpleeg deze lijst om een idee te vormen hoeveel vermogen of energie diverse apparaten vragen en of het verantwoord is om deze te blijven gebruiken tijdens stroomuitval.

Vergeet niet om gelijk ook het zonnepaneel aan te sluiten.

Verder lezen

Dit artikel maakt deel uit van een artikelenreeks waarbij we de vele aspecten van een noodstroomvoorziening bespreken.