Saldeert / sommeert de driefase kWu meter?

Stel dat je een driefase aansluiting hebt op het net. En stel dat je op fase 1 2500 Watt teruglevert en op fase 2 en 3 2000 Watt uit het net onttrekt, hoe reageert de kWu / slimme meter daar op? Wat voor verbruik wordt dan door de slimme meter vastgelegd?

Maak je geen zorgen

Om gelijk maar met het goede nieuws te beginnen, de driefase kWu meter, of dit nou een ferrarismeter of een slimme meter is, saldeert, noem het sommeert intern. Sommeert de fases "in de meter".

Sterker nog, de driefase ferrarismeters die vroeger gebruikt werden voordat de slimme meter gebruikt werd, kónden technisch niet anders dan de fases "sommeren" (bij elkaar optellen).

Bij de slimme meter had men technisch de mogelijkheid om verbruik en teruglevering over de fases uit elkaar te houden, maar daar heeft men niet voor gekozen. Eigenlijk heel logisch, men heeft de werking van de ferrarismeter op dit punt, die dus sommeert, gewoon overgenomen. Zou anders wel heel vreemd zijn, dat de ferraris kWu meter een de slimme meter op dit punt anders zouden werken.

Dus om bij het voorbeeld te blijven van hiervoor, de kWu meter registreert dan een verbruik (afname) van 1500 Watt. Want: -2500 Watt + 2000 Watt + 2000 Watt = 1500 Watt.

Een ander voorbeeld, je levert op fase 1 3000 Watt terug, op fase 2 lever je 2500 Watt terug en op fase 3 neem je 1000 Watt af. De kWu meter zal dan een actueel verbruik laten zien van -3000 + -2500 + 1000 = -4500 Watt. Dus de kWu meter registreert dan een vermogen van -4500 Watt, dus teruglevering en zal daarmee de teruglevertelwerken mee aanpassen.

Om maar héél erg duidelijk te zijn, het is dus niet zo dat als je in het voorbeeld 2500 Watt teruglevert op fase 1, dat dit "bijgeschreven" wordt bij je teruglevertelwerk en dat tegelijkertijd het "leveringstelwerkt" wordt bijgewerkt omdat je op hetzelfde moment 4000 Watt op de fases 2 en 3 afneemt.

Als de tellers bijgewerkt worden is dat bij het levertelwerk óf het teruglevertelwerk. en dat is afhankelijk of het totaal over de fases negatief (teruglevering) of positief (levering) is.

Je kan dus zonder enkel probleem op de ene fase terugleveren en op de andere fases elektriciteit geleverd krijgen. Geen enkele netbeheerder die hier wakker van ligt.

Jouw energieleverancier zal het nooit te weten komen, want die krijgt alleen de vier tellerstanden (levering tarief 1 en 2, teruglevering tarief 1 en 2) van de netbeheerder. En om heel eerlijk te zijn, de energieleverancier zal het een biet zijn hoe jij de fases belast. Dat is zijn probleem niet, maar van de netbeheerder.

Natuurlijk is ongelijk belasten van fases niet prettig en al helemaal niet als ook nog eens op één of twee fases teruggeleverd wordt en op de andere(n) geleverd wordt.

Maar bij woonhuisaansluitingen waarbij het grootste deel van de woningen zonnepanelen hebben, vindt vrijwel altijd een onbalans op die aansluiting plaats (tenzij men een driefase zonnepaneelomvormer heeft). Als de woning een driefase aansluiting heeft, maar de zonnepanelen via een enkelfase omvormer terugleveren heb je deze onbalans al.

Daar zijn we trouwens al gelijk bij een tweede bewijs, heb je ooit van een zonnepaneeleigenaar gehoord dat hij "speciaal" belast werd omdat hij een driefase aansluiting had en op één fase terugleverde met de zonnepanelen en op de andere fases elektriciteit afnam van het net? Precies, niet dus. Dus de driefase kilowattuurmeter saldeert intern (in de meter).

Kan de netbeheerder zien dat ik de fases ongelijk belast / teruglever?

Ja, de netbeheerder kan, als men dit wil, inzien. De slimme meter slaat heel veel gegevens op en in de "codes" 22.7.0, 42.7.0 en 62.7.0 worden de actuele vermogens vastgelegd van de teruglevering op de respectievelijke fases 1, 2 en 3. Maar we hebben nog nooit gelezen of gehoord dat de netbeheerder een particulier heeft aangesproken over het ongelijk belasten eventueel met teruglevering over de drie fases.

Op zich logisch, want pas als alle woningen die op één transformatorhuisje zijn aangesloten op één specifieke fase flink terugleveren en op de andere fases veel stroom afnemen, dán pas is er een echte onbalans. Maar zo iets zal in de praktijk niet voorkomen. Dat komt mede omdat de netbeheerder vaak de drie fases per woning anders aansluit. Wat fase 1 bij jouw buren is, zal bij jou bijvoorbeeld fase 2 zijn en bij de volgende buren waarschijnlijk fase 3.

Doordat honderden woningen op één transformatorhuisje zijn aangesloten zullen de individuele onbalansen uitgemiddeld worden.

Belangrijk voor thuisbatterij bezitters

Dit salderend gedrag van de kWu meter is fijn voor (toekomstige) eigenaren van thuisbatterijen die een driefase aansluiting op het net hebben, maar niet willen investeren in een driefase thuisbatterij.

Door de thuisbatterij op één fase aan te sluiten, het maakt in principe niet uit welke, kan je daarmee het verbruik van de andere fases compenseren en zo nul op de meter (NOM) bereiken.

Heb je een driefase netaansluiting dan hoef je dus echt niet een driefase thuisbatterij te kopen. Een enkelfase thuisbatterij is dus ook goed.

Natuurlijk, het is denkbaar dat je op twee fases het maximale vermogen afneemt, dat valt dan maar voor de helft te compenseren op de overgebleven fase. Maar hoe vaak komt dit voor? In particuliere omgevingen kan je met een thuisbatterij op één fase 99% van de tijd het verbruik van de andere fases compenseren.