Noodstroomvoorziening met een thuisbatterij met backupaansluiting

In dit artikel bespreken we een noodstroomvoorziening op basis van een thuisbatterij. Want sommige thuisbatterijen hebben een backupaansluiting en daar kan je dan handig gebruik van maken. In dit artikel bespreken we waar je op moet letten, wat je er van kan verwachten en de voor- en nadelen.

Voor- en nadelen

• simpele oplossing
• stil en schoon
• een noodstroomvoorziening doet meestal niets, die staat maar te wachten tot de spanning weggevallen is, deze kan je iedere dag gebruiken als thuisbatterij
• vermogen doorgaans beperkt tot circa 1000-2000 Watt
• geen automatische omschakeling naar noodstroom, maar wel makkelijk: aanzetten en 230 Volt steker er in en je hebt elektriciteit.
• autonomietijd beperkt
• niet geschikt tijdens een crisis met zeer langdurige stroomstoring

Introductie

Als je een thuisbatterij hebt, en de spanning bij jou in de buurt valt weg vanwege een stroomstoring, dan levert de thuisbatterij geen 230 Volt elektriciteit meer. Net zoals je zonnepanelen uitvallen.

Je zal denken, dat is fraai, wel een grote accu die vol elektriciteit zit, maar je kan er geen gebruik van maken? Wellicht een teleurstelling, maar zo werken alle thuisbatterijen op de hele wereld. Die móeten stoppen met elektriciteit te leveren bij een stroomstoring.

Maar gelukkig hebben sommige thuisbatterijen een zogenaamde backupaansluiting. Op de thuisbatterij zit dan een 230 Volt stopcontact. Normaal doet dat niets, er staat zelfs geen spanning op (bij sommige modellen wel). Maar als het lichtnet uitvalt kan je op een knopje drukken waarmee je die backupaansluiting activeert (bij sommige modellen hoef je niets te doen en geeft hij gewoon elektriciteit). Vanaf dat moment staat op die backupaansluiting wél 230 Volt. Je redder in nood.

Overigens, niet alle thuisbatterijen hebben zo'n stopcontact op de thuisbatterij, maar hebben een aparte 230 Volt aansluiting (denk aan een kroonsteentje aansluiting) en daar kan je dan een kabel aan verbinden en die uitkomt op een opbouwstopcontact, en zo heb je dan noodstroom. Normaal gesproken zal de elektricien die deze thuisbatterij installeert in overleg met jou bepalen waar dit noodstroomstopcontact komt te zitten.

Zo'n thuisbatterij kan je dus gebruiken als noodstroomvoorziening. Hoe je dat doet daarover later meer. Die backupaansluiting heeft wel beperkingen en wel het maximale vermogen (uitgedrukt in Watt) dat hij kan leveren. Zo'n backupaansluiting levert dan, afhankelijk van het model, bijvoorbeeld maximaal 800, 1200 of 2400 Watt.

Dat maximale vermogen levert dan bepaalde beperkingen op, hoewel je daar ook weer niet heel erg droevig over hoeft te zijn, zal later blijken. Stel dat zo'n backupaansluiting maximaal 800 Watt vermogen kan leveren. En je wilt een Senseo apparaat aansluiten, dat levert dan een probleem op. Want een Senseo apparaat, maar ook bijvoorbeeld een Nespresso apparaat hebben een opgenomen vermogen van circa 1300 Watt en zoveel vermogen kan die 800 Watt backupaansluiting dan niet leveren. Een 1200 Watt versie ook niet, maar een 2400 Watt versie weer wel.

Wat we je willen meegeven is dat je niet zomaar ieder elektrisch apparaat op zo'n backupaansluiting kan gebruiken. We hebben een lijst samengesteld waarin je het opgenomen vermogen of de hoeveelheid energie die een apparaat gebruikt kan opzoeken.

De backupaansluiting kan je heel goed gebruiken voor het aansluiten van een koelkast en vriezer en als je die hebt een cv-ketel. Want dat zijn de apparaten die je tijdens een stroomstoring heel erg graag van elektriciteit wil blijven voorzien.

Autonomietijd

De autonomietijd van deze noodstroomvoorziening is afhankelijk van twee factoren. De capaciteit van de accu in de thuisbatterij en het vermogen (of energieopname) van de apparaten die je aansluit.

We geven een paar voorbeelden om dit duidelijk te maken. Stel je hebt een thuisbatterij met en accucapaciteit van 2 kWu ook wel te schrijven als 2000 Wu. Als je een aquarium zou aansluiten waarbij de pompen en verwarming bijvoorbeeld 250 Watt opgenomen vermogen hebben, dan zou je een autonomietijd hebben van 2000 Wu / 250 Watt = 8 uur.

Stel dat je alleen de koelkast en vriezer op dezelfde backupaansluiting aansluit, en deze een energieverbruik hebben van circa 0,8 kWu/dag, dan is de autonomietijd: 2 kWu / 0,8 kWu/dag = 2,5 dag. Ter informatie, die combinatie van koelkast en vriezer die per dag 0,8 kWu verbruiken kan je omrekenen naar het gemiddeld opgenomen vermogen, dat is 0,8 kWu/dag / 24 uur = 0,033 kW of anders geschreven 33 Watt.

Stel dat je het aquarium én de koelkast en vriezer gebruikt, die dus een gezamenlijk vermogen hebben van 283 Watt, dan zal de autonomietijd zijn: 2000 Wu / 283 Watt = 7 uur.

Addertje onder het gras

Een thuisbatterij met een backupaansluiting is natuurlijk prachtig en kan zorgen voor uren noodstroom, maar daarbij gaan we wel uit van het feit dat de accu volledig geladen is. Maar is dat in de praktijk ook zo?

Bij een thuisbatterij zal de accu overdag geladen worden met zonne-energie die je op dat moment over hebt. Zodra de zon niet meer schijnt zal gedurende de avond en nacht de accu gebruikt worden om de elektriciteit in je woning te leveren. Vaak zal de accu op het eind van de nacht leeg zijn.

Stel dat om acht uur in de ochtend de netspanning uitvalt, dan is de accu leeg, dus dan heb je daar niets aan. Nou hebben thuisbatterijen vaak de mogelijkheid om het ontladen van de accu te beperken. Je stelt dan in dat de accu nooit verder dan bijvoorbeeld 80% ontladen mag worden. Als zich dan een stroomstoring voordoet dan heb je heb je tenminste nog iets accucapaciteit over. Want op dat moment kan je het ontladen van de accu bijvoorbeeld op 95% zetten. Als we uitgaan van een de accucapaciteit in het voorbeeld hierboven en we willen de koelkast en vriezer blijven gebruiken en we hebben maar 15% accucapaciteit ter beschikking, dat is dus 2000 Wu x 0,15 = 300 Wu, dan zal de autonomietijd nog maar zijn: 300 W / 33 Watt = 9 uur.

Je voelt al aan, het idee van de backupaansluiting is leuk bedacht, maar in de praktijk zal je het gebruik zeer beperkt zijn, tenzij je dus een groot gedeelte van de accu reserveert voor noodstroom. Maar ja, dat is dan weer zonde omdat je dat deel niet kan gebruiken om overtollige zonne-energie op te slaan.

Het zou al beter zijn als de accu van de thuisbatterij flink groot is. Dus geen 2 kWu maar minimaal 5 kWu of nog meer. Als je dan 20% reserveert dan heb je tenminste er nog wat aan tijdens een stroomstoring.

Bedenk ook dat bij een langdurige stroomstoring, die wellicht dagen of weken duurt, of tijdens een crisis mogelijk maanden, dat deze noodstroomvoorziening geen goede keuze is. Een noodstroomvoorziening die zonnepanelen heeft die de accu kunnen opladen is dan iets om over na te denken.

Noodstroom activeren

Deze oplossing is een "actieve noodstroom oplossing", je moet dus aan de slag als je bepaalde apparaten tijdens een stroomstoring van elektriciteit wil voorzien. Daartoe moet je een "noodstroomnet" aanleggen: schakel de backupaansluiting van de thuisbatterij in, want standaard staat hij uit en levert hij geen 230 Volt. Raadpleeg je handboek hoe dat moet. Steek een verlengsnoer met stekkerblok in het randaarde stopcontact op de thuisbatterij. Ga vervolgens met andere verlengsnoeren vanuit dit stekkerblok naar de apparaten die je ook van elektriciteit wil voorzien. Sluit de apparaten één voor één aan en niet tegelijkertijd vanwege een mogelijke te grote aanloopstroom.

Maak een keuze welk beperkt aantal apparaten je van noodstroom wil voorzien. Gezien de beperkte accucapaciteit en maximum te leveren vermogen zal je hierin écht keuzes moeten maken.

De meest logische keuze is om minimaal de vriezer, koelkast en cv-ketel van elektriciteit te voorzien. Heb je een warmtepomp, dan kan je die doorgaans niet van noodstroom voorzien. De aanloopstroom zal zeer hoog zijn, mogelijkerwijs is het opgenomen vermogen te groot en als dat allemaal nog lukt, dan is de accucapaciteit niet toereikend. Een cv-warmtepomp trekt de accu in zeer korte tijd leeg.

Raadpleeg deze lijst om een idee te vormen hoeveel vermogen of energie diverse apparaten vragen en of het verantwoord is om deze te blijven gebruiken tijdens stroomuitval.